Dr in\u017c. Marcelina Jureczko z Centrum Biotechnologii Politechniki \u015al\u0105skiej w Gliwicach zdoby\u0142a Nagrod\u0119 Naukow\u0105 POLITYKI 2026, jedno z najbardziej cenionych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 dla m\u0142odych naukowc\u00f3w w Polsce. Nagrodzono jej badania nad usuwaniem z wody lek\u00f3w przeciwnowotworowych za pomoc\u0105 grzyb\u00f3w. <\/p>\n
Nagrody wr\u0119czono w niedziel\u0119, 18 pa\u017adziernika, podczas gali 26. edycji Nagr\u00f3d Naukowych POLITYKI. Spo\u015br\u00f3d niemal 400 kandydat\u00f3w wy\u0142oniono 15 finalist\u00f3w, a g\u0142\u00f3wn\u0105 nagrod\u0119 otrzyma\u0142o tylko pi\u0119cioro. Gliwicka badaczka zwyci\u0119\u017cy\u0142a w kategorii nauk \u015bcis\u0142ych, w dziedzinie chemii i biotechnologii.<\/p>\n
Problem, kt\u00f3rego nie wida\u0107<\/p>\n
Coraz wi\u0119cej os\u00f3b choruje na nowotwory, ro\u015bnie wi\u0119c te\u017c zu\u017cycie cytostatyk\u00f3w, czyli lek\u00f3w przeciwnowotworowych. Organizm pacjenta nie przyswaja ich w ca\u0142o\u015bci. Ich pozosta\u0142o\u015bci trafiaj\u0105 do \u015bciek\u00f3w, a oczyszczalnie nie potrafi\u0105 ich skutecznie usun\u0105\u0107. W efekcie mog\u0105 przedostawa\u0107 si\u0119 do rzek, w\u00f3d gruntowych, a nawet do wody pitnej. Wed\u0142ug badaczki stanowi to zagro\u017cenie dla ro\u015blin, zwierz\u0105t i zdrowia ludzi. <\/p>\n
Rozwi\u0105zanie podpatrzone w naturze<\/p>\n
Dr Jureczko si\u0119gn\u0119\u0142a po grzyby bia\u0142ej zgnilizny drewna. W przyrodzie rozk\u0142adaj\u0105 one trudne do strawienia sk\u0142adniki, a badaczka wykaza\u0142a, \u017ce te same grzyby potrafi\u0105 usuwa\u0107 z wody leki przeciwnowotworowe, zar\u00f3wno poch\u0142aniaj\u0105c je, jak i rozk\u0142adaj\u0105c. W do\u015bwiadczeniach osi\u0105gn\u0119\u0142a skuteczno\u015b\u0107 do 99%. Co wa\u017cne, oczyszczone pr\u00f3bki by\u0142y te\u017c mniej toksyczne. \u2013 Biodegradacji cytostatyk\u00f3w przez grzyby towarzyszy ich detoksykacja \u2013 wyja\u015bnia dr in\u017c. Marcelina Jureczko. <\/p>\n
Jako pierwsza dowiod\u0142a, \u017ce biomas\u0119 grzyb\u00f3w mo\u017cna wykorzysta\u0107 jako skuteczny materia\u0142 wychwytuj\u0105cy te substancje. Jej celem jest wdro\u017cenie pierwszego na \u015bwiecie systemu oczyszczania \u015bciek\u00f3w szpitalnych opartego na grzybach. Badaczka sprawdza\u0142a ju\u017c dzia\u0142anie grzyb\u00f3w w warunkach zbli\u017conych do prawdziwych \u015bciek\u00f3w. Jej wyniki mog\u0105 pom\u00f3c w budowie nowych metod oczyszczania wody, kt\u00f3re ochroni\u0105 zar\u00f3wno organizmy wodne, jak i ludzi.<\/p>\n
\u2013 G\u0142\u0119boko wierz\u0119, \u017ce moje podej\u015bcie do problemu ekotoksyczno\u015bci oraz usuwania lek\u00f3w cytostatycznych ma du\u017ce znaczenie dla rozwoju nauki w obszarze in\u017cynierii i ochrony \u015brodowiska \u2013 m\u00f3wi\u0142a tygodnikowi POLITYKA laureatka.<\/p>\n
Naukowa droga z Gliwic w \u015bwiat<\/p>\n
Marcelina Jureczko zwi\u0105za\u0142a swoj\u0105 karier\u0119 naukow\u0105 z Politechnik\u0105 \u015al\u0105sk\u0105. Tu w 2021 r. obroni\u0142a z wyr\u00f3\u017cnieniem doktorat po\u015bwi\u0119cony toksyczno\u015bci lek\u00f3w przeciwnowotworowych i ich usuwaniu za pomoc\u0105 grzyb\u00f3w. Promotork\u0105 pracy by\u0142a prof. Wioletta Przysta\u015b. Rozprawa zdoby\u0142a Nagrod\u0119 Prezesa Rady Ministr\u00f3w, przyznawan\u0105 co roku tylko 25 najlepszym doktoratom w kraju.<\/p>\n
W latach 2021\u20132025 dr Jureczko kierowa\u0142a projektem badawczym finansowanym przez Narodowe Centrum Nauki. Odby\u0142a te\u017c sta\u017c naukowy w Instytucie Oceny \u015arodowiska i Bada\u0144 nad Wod\u0105 (IDAEA) w Barcelonie. Publikuje w renomowanych mi\u0119dzynarodowych czasopismach, m.in. \u201eJournal of Hazardous Materials\u201d i \u201eScience of the Total Environment\u201d. Otrzyma\u0142a stypendium ministra nauki dla wybitnych m\u0142odych naukowc\u00f3w oraz stypendium im. prof. Mieczys\u0142awa Chor\u0105\u017cego. W 2025 r. znalaz\u0142a si\u0119 na li\u015bcie Top 100 Kobiet w In\u017cynierii w Polsce.<\/p>\n
Nauka podana z pasj\u0105<\/p>\n
Dr in\u017c. Marcelina Jureczko jest tak\u017ce cenion\u0105 popularyzatork\u0105 nauki. W 2024 r. wygra\u0142a polsk\u0105 edycj\u0119 FameLab, mi\u0119dzynarodowego konkursu na najlepsz\u0105 prezentacj\u0119 popularnonaukow\u0105, i znalaz\u0142a si\u0119 w \u015bwiatowej \u00f3semce. Rok p\u00f3\u017aniej zwyci\u0119\u017cy\u0142a w konkursie Falling Walls Lab Wroc\u0142aw. Mieszka\u0144cy regionu mog\u0105 j\u0105 spotka\u0107 m.in. na \u015al\u0105skim Festiwalu Nauki i Pyrkonie. Prowadzi te\u017c warsztaty z komunikacji naukowej.<\/p>\n
Silna reprezentacja Politechniki \u015al\u0105skiej<\/p>\n
W tegorocznym finale Nagr\u00f3d Naukowych POLITYKI Politechnik\u0119 \u015al\u0105sk\u0105 reprezentowa\u0142y dwie badaczki. Obok dr in\u017c. Marceliny Jureczko w gronie 15 finalist\u00f3w znalaz\u0142a si\u0119 mgr in\u017c. arch. Anna Kurianowicz-Socha z Wydzia\u0142u Architektury (kategoria: nauki techniczne). Zajmuje si\u0119 rozwi\u0105zaniami opartymi na przyrodzie, takimi jak zielone dachy, ogrody deszczowe i miejskie mokrad\u0142a. Por\u00f3wnuje ich wdra\u017canie w Zag\u0142\u0119biu Ruhry, Metropolii Europejskiej Lille i G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowskiej Metropolii. <\/p>\n
Warto wspomnie\u0107, \u017ce cztery lata wcze\u015bniej nagrod\u0119 w naukach \u015bcis\u0142ych zdoby\u0142a dr in\u017c. Ma\u0142gorzata W\u0142odarczyk-Biegun, r\u00f3wnie\u017c z Centrum Biotechnologii Politechniki \u015al\u0105skiej. Zajmowa\u0142a si\u0119 biodrukiem, czyli drukiem 3D z u\u017cyciem \u017cywych kom\u00f3rek. W 2020 r. nagrod\u0119 w naukach technicznych za badania nad sztuczn\u0105 inteligencj\u0105 otrzyma\u0142 z kolei dr in\u017c. Jakub Nalepa z Wydzia\u0142u Automatyki, Elektroniki i Informatyki. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z gliwickim Instytutem Onkologii. Wdro\u017cono jego system Sens.AI, kt\u00f3ry automatycznie wyznacza zmiany nowotworowe na obrazach rezonansu magnetycznego g\u0142owy. Prowadzi\u0142 te\u017c badania dla satelity Intuition-1. <\/p>\n
W 2017 r. w kategorii nauk technicznych zwyci\u0119\u017cy\u0142 prof. Andrzej Katunin z Wydzia\u0142u Mechanicznego Technologicznego. Opracowywa\u0142 metody badania konstrukcji i materia\u0142\u00f3w, m.in. kompozyt\u00f3w, kt\u00f3re nie wymagaj\u0105 ich niszczenia. Jego celem by\u0142o wi\u0119ksze bezpiecze\u0144stwo pojazd\u00f3w i samolot\u00f3w. W 2014 r. natomiast dr in\u017c. arch. Agnieszka Labus z Wydzia\u0142u Architektury zwyci\u0119\u017cy\u0142a w kategorii nauk humanistycznych. Bada\u0142a, jak planowa\u0107 miasta w obliczu starzenia si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa. Jej praca doktorska pos\u0142u\u017cy\u0142a do opracowania zagadnie\u0144 przestrzennych w pierwszym w Polsce dokumencie strategicznym na ten temat, przygotowanym dla Ma\u0142opolski. <\/p>\n
Nagrody zdobywali te\u017c wcze\u015bniejsi badacze Politechniki \u015al\u0105skiej: prof. Andrzej Chydzi\u0144ski w 2007 roku i prof. Jerzy Respondek w 2008 roku<\/p>\n
Info iraz foto: UM Gliwice<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Dr in\u017c. Marcelina Jureczko z Centrum Biotechnologii Politechniki \u015al\u0105skiej w Gliwicach zdoby\u0142a Nagrod\u0119 Naukow\u0105 POLITYKI 2026, jedno z najbardziej cenionych wyr\u00f3\u017cnie\u0144 dla m\u0142odych naukowc\u00f3w w Polsce. Nagrodzono jej badania nad usuwaniem z wody lek\u00f3w przeciwnowotworowych za pomoc\u0105 grzyb\u00f3w. Nagrody wr\u0119czono w niedziel\u0119, 18 pa\u017adziernika, podczas gali 26. edycji Nagr\u00f3d Naukowych POLITYKI. Spo\u015br\u00f3d niemal 400 kandydat\u00f3w […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":67240,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[49,52],"tags":[94,86,85,156],"class_list":{"0":"post-67239","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","6":"hentry","7":"category-gliwice","8":"category-informacje","9":"tag-gliwice","11":"tag-iknw","12":"tag-info"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67239","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=67239"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67239\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":67241,"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/67239\/revisions\/67241"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/67240"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=67239"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=67239"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/iknw.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=67239"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}