Ulica Zwycięstwa rozpoczyna nowy rozdział w swojej historii. We wrześniu ruszy pierwszy etap jej modernizacji. Zmiany mają przywrócić tej śródmiejskiej ulicy reprezentacyjny charakter. Przybędzie zieleni, miejsc do siedzenia i przestrzeni dla pieszych. Jednocześnie ulica pozostanie przejezdna dla samochodów i komunikacji miejskiej.
Ulica Zwycięstwa od ponad stu lat stanowi historyczny kręgosłup Gliwic. Łączy Rynek z dworcem kolejowym, skupia ważne instytucje publiczne, sklepy, restauracje i lokale usługowe. XIX-wieczna zabudowa z charakterystycznymi pierzejami kamienic nadaje jej wyjątkowy, śródmiejski charakter.
Przez lata ulica stała się jednak przede wszystkim trasą przejazdu samochodów. Modernizacja ma przywrócić równowagę pomiędzy funkcją komunikacyjną a rolą reprezentacyjnej przestrzeni publicznej.
– Od początku zależało nam, żeby ulicę Zwycięstwa zmieniać razem – z mieszkańcami, użytkownikami ulicy i przedsiębiorcami, z którymi rozmawialiśmy i których pytaliśmy o zdanie. Zaproponowane rozwiązania idą w kierunku ulicy dobrej do życia i wygodnej dla wszystkich: seniorów, dzieci czy osób ze szczególnymi potrzebami, mieszkańców, przedsiębiorców i kierowców. To nadal będzie ulica przystosowana do ruchu samochodów, jednak znacznie bardziej bezpieczna – mówi Katarzyna Kuczyńska-Budka, prezydent Gliwic.
Efekt konsultacji i badań
Koncepcja modernizacji jest efektem kilkuetapowych prac prowadzonych przez Biuro Urbanisty Miasta. W styczniu 2025 roku odbyły się warsztaty z udziałem architektów, urbanistów i społeczników. Następnie przeprowadzono testy różnych wariantów organizacji ruchu i zagospodarowania ulicy, którym towarzyszyły badania, wywiady i ankieta. Odbyły się również spotkania z mieszkańcami i przedsiębiorcami. Aż 76 proc. badanych uznało wprowadzenie zmian na ulicy Zwycięstwa za absolutnie konieczne. Wśród najważniejszych potrzeb wskazano: większą ilość zieleni i większą liczbę miejsc do siedzenia, poprawę estetyki, lepsze warunki dla lokalnego handlu i większe bezpieczeństwo przy zachowaniu przejezdności ulicy. Wyniki testów pokazały, że zastosowane rozwiązania nie spowodowały pogorszenia płynności przejazdu. W efekcie przy zachowaniu nadal pełnowymiarowej jezdni, możliwe jest zyskanie większej przestrzeni dla pieszych.
Prace będą prowadzone etapami
Modernizacja została podzielona na cztery etapy. Pierwszy etap dotyczy odcinka od ul. Dolnych Wałów do ul. Wyszyńskiego i rozpocznie się w drugiej połowie września 2026 roku. Prace obejmą również infrastrukturę podziemną – wodociąg, kanalizację deszczową i sanitarną, gazociąg oraz oświetlenie uliczne. Zakończenie tego etapu planowane jest w okresie wakacyjnym 2027 roku. – Zakładamy sprawną realizację inwestycji. Musimy jednak pamiętać, że ostateczne tempo prac będzie zależało od stanu infrastruktury podziemnej, który poznamy dopiero po rozpoczęciu robót ziemnych. Od tego uzależniamy również harmonogram kolejnych etapów – mówi Artur Kruczek, zastępca dyrektora Zarządu Dróg Miejskich. Na czas robót przygotowana zostanie tymczasowa organizacja ruchu. Koszt pierwszego etapu szacowany jest na ok. 9 mln. złotych.
Drugi etap obejmie fragment od ul. Wyszyńskiego do ul. Kłodnickiej wraz z przebudową skrzyżowań oraz całym odcinkiem ul. Wyszyńskiego od ul. Dworcowej do placu Piłsudskiego. W tej części inwestycji przewidziano również wydzielenie drogi rowerowej w ciągu ulicy Wyszyńskiego oraz zagospodarowanie placu przed Urzędem Miejskim. Postępowanie przetargowe na wykonanie dokumentacji projektowej zostanie ogłoszone jeszcze w tym roku. Ten etap miałby ruszyć na przełomie 2027/2028 roku.
Trzeci etap obejmie odcinek od ul. Kłodnickiej do Skweru Europejskiego, czwarty – Plac Inwalidów Wojennych ze skrzyżowaniem z ulicą Dolnych Wałów.
Więcej zieleni i miejsc do odpoczynku – przemyślany układ ulicy
Jednym z głównych celów modernizacji ul. Zwycięstwa jest wprowadzenie zieleni i stworzenie atrakcyjnej przestrzeni publicznej. Koncepcja opiera się na powtarzalnych modułach o długości 15 metrów. Każdy z nich składa się ze strefy zielonej (biologicznie czynnej) oraz strefy użytkowej, którą – w zależności od potrzeb – można przeznaczyć na ławki, miejsca krótkiego postoju, ogródki gastronomiczne, stojaki rowerowe lub inne elementy wyposażenia przestrzeni publicznej. Drzewa posadzone w gruncie zapewnią cień w upalne dni, a wspólnie z rabatami bylinowo-trawiastymi poprawią mikroklimat i zwiększą retencję wody opadowej.
Na odcinku od ul. Dolnych Wałów do ul. Wyszyńskiego zastosowany ma być układ asymetryczny. Po stronie numerów parzystych (strona wschodnia) pozostawiono przestrzeń umożliwiającą wjazd do bram oraz obsługę dostaw i lokali usługowych. Po stronie numerów nieparzystych (zachodnia) zaplanowano pas zieleni wysokiej, zieleń urządzoną oraz miejsca wypoczynku.
Na kolejnym odcinku – od ul. Wyszyńskiego do ul. Dubois – zachowana zostanie spójna kompozycja zieleni, z drzewami po stronie numerów nieparzystych oraz licznymi nasadzeniami niższej roślinności po stronie przeciwnej.
Komfort i bezpieczeństwo
Nowa nawierzchnia ul. Zwycięstwa zostanie wykonana z ciętej kostki granitowej (jezdnia) oraz płyt granitowych (chodniki), które zapewnią równą i wygodną powierzchnię dla wszystkich użytkowników ulicy, również osób starszych, rodziców z wózkami dziecięcymi oraz osób poruszających się na wózkach.
Przestrzeń zostanie wyposażona w rozwiązania poprawiające dostępność dla osób niewidomych i słabowidzących, w tym oznaczenia tyflograficzne, a kontrastowe obramowania zieleńców wykonane ze stali corten ułatwią orientację w terenie.
Zmiany poprawią komfort życia mieszkańców. Zwarta zabudowa ulicy Zwycięstwa powoduje, że hałas samochodowy odbija się od elewacji kamienic i jest bardziej odczuwalny. Zastosowanie równej nawierzchni z ciętej kostki granitowej pozwoli ograniczyć ten efekt.
Projekt przewiduje również elementy poprawiające bezpieczeństwo ruchu drogowego. W pierwszym etapie powstaną m.in. wyniesione skrzyżowanie z ul. Dolnych Wałów oraz wyniesione przejście dla pieszych w ciągu ulicy. Pojawi się nowe oświetlenie, które zapewni dobrą widoczność a jednocześnie będzie nieuciążliwe dla mieszkańców ulicy.
Ulica w pełni przejezdna i z miejscami dla dostaw
Jednym z ważnych założeń modernizacji jest zachowanie funkcji komunikacyjnej ulicy. Na całej długości utrzymana zostanie przejezdność i dwukierunkowy ruch samochodów po pełnowymiarowej jezdni. Nadal obowiązywać będzie strefa Tempo 30.
Projekt uwzględnia również potrzeby przedsiębiorców. W pierwszym etapie na najbardziej intensywnie wykorzystywanym handlowo odcinku pomiędzy ul. Dolnych Wałów i ul. Wyszyńskiego zaplanowano trzy miejsca krótkiego postoju, przeznaczone dla dostaw. Pozwolą one na sprawny rozładunek towarów bez blokowania pasa ruchu. Nowe zagospodarowanie stworzy także lepsze warunki dla gastronomii. W przestrzeni ulicy przewidziano miejsce dla sezonowych ogródków, które będą mogły funkcjonować w sąsiedztwie zieleni.
Komunikacja publiczna i ruch rowerowy
Modernizacja Zwycięstwa ma połączyć różne sposoby poruszania się po centrum: ruch pieszy, rowerowy, samochodowy oraz transport publiczny. Każdy z nich pozostanie ważnym elementem funkcjonowania tej przestrzeni.
Rowerzyści nadal będą poruszać się po jezdni, zgodnie z zasadami obowiązującymi w strefie Tempo 30. Jednocześnie kolejne etapy inwestycji obejmą rozwiązania poprawiające spójność infrastruktury rowerowej – m.in. projekt drogi rowerowej w ciągu ul. Wyszyńskiego.
W trakcie przygotowania inwestycji analizowano również sposób organizacji komunikacji autobusowej oraz lokalizację przystanków. Zakłada się utrzymanie linii autobusowej A4, która będzie obsługiwana autobusami standardowej długości – bez pojazdów przegubowych. Na odcinku od ul. Dolnych Wałów do ul. Wyszyńskiego przystanek pozostanie w tym samym miejscu co dotychczas.
Dokumentacja projektowa dla przebudowy odcinka od ul. Wyszyńskiego do ul. Kłodnickiej będzie uwzględniała również rozwiązania dotyczące komunikacji autobusowej oraz lokalizacji przystanków. Celem jest takie zaprojektowanie przestrzeni, aby przystanki były dobrze dostępne, czytelne i wygodne dla pasażerów, a jednocześnie aby ich lokalizacja współgrała z nowym układem zieleni, ciągów pieszych i pozostałych funkcji ulicy.
Spotkania dla mieszkańców i przedsiębiorców
Miasto będzie regularnie informować o postępach inwestycji, kolejnych etapach prac oraz zmianach w organizacji ruchu, w tym komunikacji publicznej. Planowane są również spotkania z mieszkańcami i przedsiębiorcami.
Koncepcja modernizacji ulicy Zwycięstwa została zaprezentowana w miejscu ekspozycji wystawy „Zwycięstwa – zapis miejsca i czasu” grupy fotograficznej „Aczkolwiek” przy ul. Zwycięstwa. Wizualizacje pierwszego etapu modernizacji można oglądać w witrynach biura festiwalowego Biennale Gliwice (ul. Zwycięstwa 36).
Info: Gliwice
Foto: Wizualizacja ul. Zwycięstwa/Michał Chrapek Projekty
