Każda miejscowość kryje w sobie opowieści, które z biegiem lat wyciszają się i znikają z powszechnej świadomości. Dzisiejszego wieczoru w knurowskiej Sztukaterii przy ul. Kosmonautów 7A przywrócono pamięć o dawnych mieszkańcach miasta, o których przez lata milczano. Spotkanie z autorem Adamem Lipińskim stało się okazją do głębokiej refleksji nad wielokulturowym dziedzictwem Knurowa.
Głównym punktem wydarzenia była dyskusja wokół publikacji „Rzecz nie tylko o Wischnitzerach, czyli zapomniane opowieści o knurowskich Żydach”, wydanej pod patronatem Muzeum w Gliwicach. Adam Lipiński – lokalny badacz, archiwista i twórca bloga „Czytam, żeby nie zwariować” – podjął się w niej wyzwania zrekonstruowania historii ludności, o której pamięć zatarła się z biegiem lat. Jak podkreśla sam autor, książka nie skupia się wyłącznie na tragicznych wątkach Zagłady, lecz przede wszystkim na ukazaniu codziennego życia, losów i pamięci o dawnych mieszkańcach Knurowa. Publikacja rzuca światło na ich powiązania rodzinne, ukazując nie tylko ceniony ród Wischnitzerów, ale także wiele innych żydowskich rodzin tworzących spójną część dawnej społeczności. Cennym dopełnieniem całości są zebrane materiały archiwalne – dawne dokumenty oraz prywatne zdjęcia rodzinnie, które nadają opisanej historii niezwykle osobisty wymiar.
Niezwykły charakter publikacji odzwierciedla również sama okładka, na której wyeksponowano motyw drewnianej ramki ze starymi, czarno-białymi fotografiami.
Podczas prelekcji autor uchylił rąbka tajemnicy na temat kulisów swojej pracy badawczej i odkrywania zapomnianych ludzkich historii. Rozmowę, która skłoniła publiczność do dyskusji nad tożsamością i pamięcią miejsca, sprawnie poprowadził dziennikarz „Przeglądu Lokalnego”, Paweł Gradek. Zgromadzeni mieszkańcy chętnie zadawali pytania, a całe wydarzenie zwieńczył wspólny poczęstunek.
Całość zrealizowano w ramach projektu „Centrum Transformacji w Knurowie”, współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Funduszy Europejskich dla Śląskiego 2021–2027 (Działanie 10.24 – Włączenie społeczne – wzmocnienie procesu sprawiedliwej transformacji). Wydarzenie powstało przy ścisłej współpracy Centrum Kultury w Knurowie, Fundacji Teatru Grodzkiego oraz Instytutu Społecznego Rozwoju.
Tekst oraz foto: Agnieszka Łyko
