Ponad 140 kilometrów ścieżek rowerowych i kolejne odcinki w budowie, odbiorach lub projektowaniu – tak dziś wygląda mapa gliwickiej mobilności na dwóch kołach. Miasto rozbudowuje i uzupełnia sieć dla jednośladów tak, aby rower stał się wygodnym środkiem codziennego transportu, a nie tylko rekreacyjnym dodatkiem.
– Chcę, żeby Gliwice były najlepszym miejscem do życia w naszej metropolii – mówi prezydent miasta Katarzyna Kuczyńska-Budka. – Dlatego rozwój infrastruktury rowerowej traktuję nie tylko jako inwestycję w transport, lecz przede wszystkim w codzienny komfort mieszkańców. Zależy mi, aby kolejne odcinki tras powstawały mądrze, z szacunkiem dla przyrody i istniejącej tkanki miasta, i by z centrum Gliwic można było bezpiecznie dojechać rowerem do każdej dzielnicy i dalej, do sąsiednich miejscowości. To proces wymagający cierpliwości, ale przynoszący trwałą zmianę w sposobie poruszania się po mieście.
Na finiszu jest najbardziej oczekiwana przez Gliwiczan i najdłuższa, bo 5-kilometrowa droga rowerowa/pieszo-rowerowa realizowana z dofinansowaniem Rządowego Programu Inwestycji Strategicznych „Polski Ład”, czyli trasa wzdłuż ulicy Toszeckiej, która pozwoli na bezpieczny dojazd z dzielnicy Kopernika do Łabęd i ośrodka wypoczynkowego w Czechowicach. Do wykonania pozostała balustrada przy łączniku z Aleją Witoszka oraz pełne wprowadzenie stałej organizacji ruchu. Trwają odbiory techniczne z udziałem właścicieli poszczególnych sieci (wkrótce też z udziałem radnych miejskich i dzielnicowych, przedstawicieli stowarzyszenia rowerowego oraz zespołu ds. osób z niepełnosprawnościami), a ich finał przewidywany jest do końca lutego.
W toku jest również finansowana z „Polskiego Ładu” rozbudowa ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż ulicy Strzelców Bytomskich, która powinna zakończyć się pod koniec roku, a obecnie koncentruje się na przebudowie podziemnych sieci. Z tego powodu od 11 lutego na odcinku Strzelców Bytomskich pomiędzy ul. Radosną a ul. Zakątek Leśny ma obowiązywać ruch wahadłowy sterowany sygnalizacją świetlną, związany z budową infrastruktury oświetlenia ulicznego dla powstającej trasy.
Do czerwca – jak przyjmuje się obecnie – powinno zakończyć się zadanie związane z przebudową około półkilometrowego ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż Alei Mickiewicza. To ostatnia inwestycja finansowana z „Polskiego Ładu”. Przypomnijmy, że w ramach tego programu (i jednej inwestycji po nazwą „Budowa, rozbudowa, przebudowa oraz modernizacja tras pieszo-rowerowych na terenie miasta Gliwice”) powstał także odcinek trasy rowerowej w Sośnicy (od ul. Jesiennej do ul. Wschodniej) i kładka nad Kłodnicą w Parku Chrobrego w rejonie ul. Kaszubskiej.
Dużą zmianę dla jeżdżących na rowerze przyniesie zagospodarowanie pasa drogowego ulicy Chorzowskiej wraz z terenem po nieczynnym torowisku tramwajowym.
Przetarg ogłoszono w grudniu 2025 roku, a podpisanie umowy z wykonawcą przewidywane jest na razie najpóźniej do końca tego kwartału. Inwestycja obejmuje budowę wydzielonej drogi rowerowej po południowej stronie ulicy (w śladzie dawnego torowiska tramwajowego) oraz wspólnej drogi pieszo-rowerowej po stronie północnej – na odcinku od ulicy Dębowej do zjazdu na teren zajezdni autobusowej. Realizacja ma potrwać do 2028 roku.
Tego samego horyzontu czasowego sięga budowa węzła przesiadkowego Gliwice-Łabędy, gdzie w ramach projektu „Mobilna Metropolia” również przewidziano nowe, kilkusetmetrowe wydzielone drogi rowerowe. Zakończenie inwestycji zaplanowano na styczeń 2028 roku.
Nowe trasy rowerowe powstaną także przy trzech innych planowanych węzłach przesiadkowych, na które miasto pozyskało dofinansowanie w ramach „Mobilnej Metropolii”. Przy węźle Gliwice-Brzezinka nowy ciąg pieszo-rowerowy połączy się z istniejącą trasą wzdłuż ul. Kozielskiej, prowadzącą do Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej i centrum miasta. Przy węźle Gliwice-Kopernik planowana droga dla rowerów połączy się z istniejącą trasą przy ul. Perseusza i estakadą Heweliusza. Przy węźle Gliwice-Arena powstanie z kolei ciąg, którym będzie można pojechać ul. Pszczyńską planowanym pasem od ul. Kopalnianej do ul. Pocztowej lub połączeniem do ul. Kujawskiej. Docelowo ten właśnie węzeł połączy się w przyszłości ze ścieżką rowerową w śladzie kolejki wąskotorowej.
W perspektywie kilku lat ma powstać także 800-metrowa droga dla pieszych i rowerów wzdłuż ul. Kozielskiej, na odcinku od ul. Szafirowej w Starych Gliwicach do istniejącej trasy pieszo-rowerowej przy Katowickiej Specjalnej Strefie Ekonomicznej w Brzezince. Wyłoniono już wykonawcę projektu budowlanego, a planowany termin zakończenia przez niego prac projektowych to koniec bieżącego roku. 1,5 km asfaltowej drogi rowerowej ma powstać również w ramach Parku Południowego wzdłuż ulicy Rybnickiej (na który przetarg ogłoszono przed ponad miesiącem). Rozpoczęto także projektowanie brakującego odcinka trasy rowerowej pomiędzy ul. Chmielną a istniejącą drogą rowerową w śladzie kolei wąskotorowej w ciągu ul. Knurowskiej. Ukończenie projektu planowane jest na koniec roku.
Rozpoczynają się prace nad dokumentacją przebudowy ulic Dworcowej i fragmentu Jana Pawła II.
W ramach szeroko zakrojonego zadania przewidziano modernizację układu drogowego, nowe oświetlenie uliczne i zieleń. Zaprojektowana zostanie także dwukierunkowa, wygodna i bezpieczna trasa rowerowa, która połączy m.in. Aleję Przyjaźni z istniejącą drogą dla rowerów wzdłuż ul. Jana Pawła II.
Zadanie realizowane będzie w oparciu o koncepcję opracowaną w 2024 roku. Zakres dokumentacji projektowej obejmuje odcinek ul. Dworcowej od skrzyżowania z ul. Jagiellońską (z tzw. dowiązaniem do istniejącego ciągu komunikacyjnego) do skrzyżowania z ul. Jana Pawła II. Projekt obejmie również fragment ul. Jana Pawła II od skrzyżowania z ulicą Dworcową do istniejącego ciągu rowerowego rozpoczynającego się na wysokości posesji nr 10A.
Jednymi z ciekawszych gliwickich inwestycji rowerowych będą połączenia wychodzące poza granice miasta.
Gotowy jest projekt 2,5-kilometrowej trasy łączącej Gliwice z Gierałtowicami wzdłuż ulicy Bojkowskiej, który otworzy wygodny dojazd m.in. do Chudowa oraz Mikołowa. Dodatkowo, w ramach ogłoszonego przetargu na rozbudowę skrzyżowania ulic Bojkowskiej i Rolników na 4-wlotowe rondo, rozbudowę ul. Żytniej i budowę łącznika ulic Żytniej i Rolników, miasto zaplanowało tam wykonanie ciągu pieszo-rowerowego.
Trwa proces projektowania i pozyskiwania decyzji zezwalającej na realizację kolejnej inwestycji rowerowej – ponadkilometrowej ścieżki w Czechowicach, prowadzącej do granicy Gliwic z Pyskowicami. W kolejnych latach połączy się ona przy ulicy Jachtowej z realizowaną już drogą rowerową nad jezioro Czechowickie. Budowa tego odcinka oznacza również przebudowę dwóch dużych skrzyżowań: ulicy Toszeckiej z Jagodową i Borówkową oraz układu ulic Nad Łąkami i Ziemięcickiej.
Strategicznym połączeniem rowerowym Gliwic z Katowicami przez Zabrze, Rudę Śląską, Świętochłowice i Chorzów ma być około 30-kilometrowa velostrada nr 4.
Ta bezkolizyjna „autostrada rowerowa”, rozłożona do realizacji na lata przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię, ma być w pełni zintegrowana ze stacjami Metroroweru i nowymi przystankami kolejowymi przewidzianymi do budowy w ramach programu Kolej+. Poszczególne miasta zaangażowane w projekt są na różnym etapie zaawansowania prac. W przypadku Gliwic trwają ustalenia dotyczące docelowego przebiegu około 5,5 km odcinka velostrady, a GZM przygotowuje się do zlecenia koncepcji technicznej całej tej trasy.
Powstaną też trasy wzdłuż Kłodnicy i śladem wąskotorówki.
Trwa projektowanie około 5-kilometrowego ciągu pieszo-rowerowego wzdłuż Kłodnicy – od istniejącej trasy przy ulicy Orlickiego do nowego ronda przy Staromiejskiej. Zadanie przewiduje przejazd pod ulicą Edisona, poprowadzenie drogi przez bocznicę kolejową oraz budowę kładki nad rzeką w Łabędach. To przedsięwzięcie, które może połączyć funkcję transportową z rekreacyjną, porządkując ruch wzdłuż jednego z najważniejszych korytarzy zieleni w mieście.
Mocno zaawansowane są prace związane ze stworzeniem w Gliwicach około 10-kilometrowej, regionalnej drogi rowerowej w śladzie dawnej kolejki wąskotorowej. Projekt, na którego realizację miasto złożyło wniosek o dofinansowanie zewnętrzne, zakłada stworzenie trasy rowerowej o numerze 603, prowadzonej śladem wąskotorówki od ul. Robotniczej w Gliwicach do Pilchowic. Docelowo, przez Rybnik i Wodzisław, połączy się ona z Żelaznym Szlakiem Rowerowym. Warto podkreślić, że idea trasy nr 603 jest zgodna z Regionalną Polityką Rowerową województwa śląskiego, co jest potwierdzone pozytywną opinią Urzędu Marszałkowskiego, który jest odpowiedzialny za ten dokument i jego wdrażanie.
Zadanie jest prowadzone etapami, a część odcinków już istnieje – od ulicy Knurowskiej w Bojkowie do granicy z Pilchowicami, od ul. Łanowej w kierunku ronda Nowych Perspektyw i ronda Produkcyjnego, wzdłuż ul. Produkcyjnej i ul. Bojkowskiej do stacji Trynek oraz wzdłuż ul. Kujawskiej. Gotowa jest dokumentacja projektowa dla 430-metrowego odcinka od stacji Trynek do ulicy Kujawskiej oraz plan funkcjonalno-użytkowy i koncepcja dla odcinka od ul. Kujawskiej w rejonie PreZero Areny Gliwice do ulicy Robotniczej, który będzie realizowany w systemie zaprojektuj i wybuduj. W trakcie opracowywania jest dokumentacja dla odcinka od ul. Łanowej do ul. Knurowskiej.
Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, a miasto pozyska dofinansowanie, to realizacja odcinków trasy rowerowej nr 603 powinna zacząć się w przyszłym roku, z finałem najpóźniej w 2029 roku.
Rower w codziennym ruchu ulicznym
W ostatnich miesiącach nową jakością dla Gliwic stały się pasy ruchu dla rowerów wyznaczone w śladzie ulic. Rowerzyści korzystają z nich na razie na odcinkach ulic Tarnogórskiej (1,3 km dwustronnie), Daszyńskiego (1,9 km dwustronnie), Słowackiego (0,9 km jednostronnie) i Przyszowskiej (0,9 km dwustronnie). Standardem ma być ich odseparowywanie od ruchu samochodowego, co wprowadzono już na ul. Słowackiego. W tym roku kolejne pasy rowerowe mają się pojawić w śladach ulic Pszczyńskiej (od Pocztowej do Kopalnianej), Wrocławskiej (między skrzyżowaniami ulic Strzody i Akademickiej oraz Konarskiego i Częstochowskiej), Częstochowskiej oraz Konarskiego na całej długości.
Rozwiązaniem z powodzeniem działającym i rozwijanym w Gliwicach jest również kontraruch rowerowy, który umożliwia rowerzystom jazdę „pod prąd” na ulicach jednokierunkowych. Obowiązuje on m.in. na całej Starówce, na ulicach Zwycięstwa, Ligonia, Wrzosowej, Spacerowej, Parkowej, Siennej czy na terenie kampusu Politechniki Śląskiej (ul. Krzywoustego). W najbliższym czasie zostanie jeszcze on wprowadzony m.in. na ulicach Mieszka I, Karolinki i Płowieckiej.
info: gliwice.eu
